bewust kiezen

Pleidooi voor bewust kiezen

 

Bewust kiezen en afgrenzen

 

Een van de hoofdzonden is luiheid of acedia. Maar ook het druk hebben is een vorm van luiheid. Het druk hebben is namelijk de gemakkelijkste keuze. Het is een vorm van niet (bewust) kiezen waar je je tijd aan besteedt. ‘Ik heb geen tijd’ is geen juiste uitspraak. We hebben tijd, namelijk per dag 24 uur. Waar kiezen we voor om onze tijd aan te besteden en waaraan niet?

 

Het lijkt een gedurfde uitspraak en toch… Het gejaag en onze overvolle agenda’s, het constant ‘aan’ staan en het altijd met meerdere dingen tegelijk bezig zijn, zorgt ervoor dat we ons overbelast en uitgeput voelen. Veel mensen laten hun werktijd sturen volgens wat op hun afkomt in hun mailbox.

 

De opvatting dat het beter organiseren en effectiever besteden van onze tijd ons zal helpen om met deze overbelasting om te gaan, wordt meer en meer in vraag gesteld. Time-management is ontoereikend. We hebben niet meer alles in de hand en hebben te weinig tijd om alles goed te kunnen doen. “Door onze behoefte aan controle los te laten, door harde keuzes te maken, door onze aandacht te managen, door stapje voor stapje ons leven weer in eigen handen te nemen, hervinden we het gevoel dat we ons eigen leven beheersen.” (Crabbe, 2016).

 

We hebben verschillende rollen: de rol van partner, ouder, collega, vriend(in),… De tijd die je in elke rol steekt verschilt nogal van de periode in de gezins- en in de jobontwikkeling. Regelmatig eens je rollen overlopen, voelen of de verhouding en balans tussen de rollen nog steeds klopt, is belangrijk.

 

Keuzes maken is essentieel. Als we heldere en overwogen keuzes willen maken, is het goed om er tijd voor te maken en je waarden voor ogen te houden. Dit kan door op een rustig moment waarbij je dicht bij jezelf bent te overwegen of je al dan niet op een vraag ingaat. Vaak zeggen we te snel ja: we zijn verrast, zijn in de sfeer van het moment zo enthousiast dat we niet altijd verstandige keuzes maken. Je kan dan de tijd nemen om te laten bezinken, afstand te nemen, wel te overwegen en de consequenties bewust te onderzoeken. Stel jezelf de vraag: als je een extra taak erbij neemt, wat van je huidige vrije tijd ga je opgeven?

 

Afgrenzen is niet gemakkelijk. Als je heldere keuzes maakt, kan je je beter afgrenzen. Een goede metafoor is die van de ‘appelmand’. Elke taak is een appel maar je kan maar zoveel appels in de mand leggen als ze groot is. Als je mand vol is, dan kan er maar een taak bijkomen als er een andere appel eruit gaat. Beter is nog om maar 90% van je mand vol te leggen om onverwachte zaken op te vangen. Wie nog genoeg veerkracht heeft, heeft ook de energie en creativiteit om het onverwachte goed op te vangen.

 

 

Regelmaat geeft eenvoud

 

Mark Zuckerberg draagt elke dag dezelfde blauwe T-shirt. Hij kiest ervoor om zich op vlak van kledij bewust te beperken zodat hij al zijn tijd en aandacht kan richten op wat hij belangrijk vindt: werken aan Facebook. Het helpt om je leven regelmaat te geven om niet elke dag te moeten nadenken over alles. Als je weekmenu elke week hetzelfde is, bespaar je veel tijd over kiezen wat je zal eten, welke aankopen je in welke winkel moet doen. Dit geeft rust en tijd om aan iets anders te geven.

 

 

TEAM

 

Als team moet je met de beschikbare middelen keuzes maken: aantal cliënten, openingsuren, wachtlijsten, nieuwe taken, … Je kan ze beter bewust maken. Bewust keuzes maken voorkomt dat individuele hulpverleners elke dag in een innerlijke strijd komen om het teveel aan werk aan te kunnen. Een team kan helpen afgrenzen en de collega’s stimuleren om de juiste maat van werk aan te houden. Als iedereen op dinsdagnamiddag aan zijn administratie werkt en niet gestoord wil worden, dan moet niet iedereen elke week nadenken wanneer ze hun administratie inplannen, weet iedereen dat je dan niet gestoord wilt worden, …

 

Ook teamleden moeten goed nadenken als ze iets extra willen doen. Welke tijd ga je hiervoor gebruiken, welke andere taken ga je dan niet meer doen? Heel vaak kiezen we voor extra taken, ondertussen vallen er taken af omdat je niet alles kan blijven doen. Zelden is het een bewuste teamkeuze om bepaalde zaken niet meer te doen. Net als bij je kleerkast is het veel leuker om te gaan shoppen naar nieuwe kleren dan te overwegen welke kleren je wegdoet. Het is echter belangrijk dat je eerst bewust je huidige takenpakket bekijkt en kritisch beslist wat je wel nog wil houden en wat niet.

 

Teamspeler zijn betekent dat het belangrijk is om duidelijk te zijn in je team. We moeten grenzen stellen door duidelijke afspraken te maken met onze collega’s en onze leidinggevende en zullen bereid moeten zijn tot het maken van compromissen. Maar eerst is het van belang helder te krijgen welke dingen voor jou het belangrijkste zijn om die vervolgens verder af bakenen. Voor het bepalen van je grenzen moet je voor jezelf antwoord geven op de volgende vragen:

 

  • Wat wil ik echt, wat mijn werk en mijn privéleven betreft (wees duidelijk en precies)?
  • Wat wil ik opgeven ten gunste van de dingen die het allerbelangrijkste voor mij zijn?

 

Door het afbakenen van je grenzen én ze nadien kenbaar te maken aan collega’s en leidinggevenden, werk je bewust aan je veerkracht.